ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ

ក. តើអ្វីទៅជាអាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈ?
អាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈ ត្រូវអនុវត្តលើការផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលសុរា មេរ័យ ឬថ្នាំជក់នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ អាករនេះ ត្រូវកំណត់ និងត្រូវបង់នៅពេលផ្គត់ផ្គង់ដំបូងបន្ទាប់ពីផលិត ឬនាំចូលក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
ខ. និយមន័យពាក្យគន្លឹះ

• សុរា សំដៅដល់ ផលិតផលគ្រប់ប្រភេទដែលមានជាតិអាល់កុល លើកលែងតែផលិតផលអាល់កុលដែលប្រើក្នុងវិស័យវេជ្ជសាស្ត្រ
• មេរ័យ សំដៅដល់ ទឹកស្រវឹងដែលធ្វើឡើងដោយការត្រាំគ្រឿងផ្សំផ្សេងៗ មានជាអាទិ៍ ស្រាបៀរ ឬភេសជ្ជៈមានជាតិស្រវឹង លើកលែងតែទឹកត្នោតជូរ និងស្រាស ដែលផលិតដោយមិនមានការកែច្នៃរក្សាគុណភាព និង/ឬវេចខ្ចប់ តាមរូបភាពសិប្បកម្ម ឬឧស្សាហកម្ម
• ថ្នាំជក់ សំដៅដល់ ផលិតផលទាំងមូលឬមួយផ្នែកដែលផ្សំឡើងដោយស្លឹកថ្នាំជក់ ឬសារធាតុថ្នាំជក់ឬសារធាតុផ្សេងៗទៀតជាវត្ថុធាតុដើមដែលផលិតសម្រាប់យកទៅជក់ មានជាអាទិ៍ បារី បារីស៊ីហ្គា និងបារីអេឡិចត្រូនិកគ្រប់ប្រភេទ
• អាករ សំដៅដល់ អាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈ
• បុគ្គលជាប់អាករ សំដៅដល់ អ្នកផលិត ឬអ្នកនាំចូលផលិតផលជាប់អាករ ហើយធ្វើការផ្គត់ផ្គង់នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
• អ្នកផលិត សំដៅដល់ម្ចាស់ផលិតផលដែលផលិតផលិតផលជាប់អាករដោយខ្លួនឯង ឬដែលជួលបុគ្គលដទៃទៀតឱ្យផលិតផលិតផលជាប់អាករឱ្យខ្លួន
• អ្នកនាំចូល សំដៅដល់ ម្ចាស់ផលិតផលដែលនាំចូលផលិតផលជាប់អាករដោយខ្លួនឯង ឬដែលប្រគល់សិទ្ធិឱ្យបុគ្គលដទៃទៀតនាំចូលផលិតផលជាប់អាករឱ្យខ្លួន។

គ. អត្រាអាករ មូលដ្ឋានគិតអាករ និងការគណនាប្រាក់អាករ
១. អត្រាអាករ
អាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈ ត្រូវកំណត់តាមអត្រា ៥(ប្រាំ) ភាគរយនៃមូលដ្ឋានគិតអាករ។
២. មូលដ្ឋានគិតអាករ
មូលដ្ឋានគិតអាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈ គឺជាថ្លៃផ្គត់ផ្គង់កត់ត្រាលើវិក្កយបត្រ រួមបញ្ចូលទាំងពន្ធអាករនានាវៀរលែងតែអាករលើតម្លៃបន្ថែម និងអាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈខ្លួនឯង។
៣. ការគណនាប្រាក់អាករ
ការគណនាអាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈ ត្រូវបានកំណត់ដូចខាងក្រោម៖
អាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈ = មូលដ្ឋានគិតអាករ x អត្រាអាករ
ឧទាហរណ៍ទី១៖
រោងចក្រផលិតស្រាបៀរ ABC ជាប់ពន្ធតាមរបបស្វ័យប្រកាសបានផលិតនិងផ្គត់ផ្គង់ដល់អតិថិជនរបស់ខ្លួននូវស្រាបៀរ ក្នុងតម្លៃ ១១ ០០០ ដុល្លារ (តម្លៃមិនរួមបញ្ចូល អាករលើតម្លៃបន្ថែម និងអាករបំភ្លឺសាធារណៈខ្លួនឯង)។
គណនាប្រាក់អាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈ
មូលដ្ឋានគិតអាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈ = ១១ ០០០ដុល្លារ
អាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈ                   = ១១ ០០០ដុល្លារ x ៥% = ៥៥០ ដុល្លារ
ឧទាហរណ៍ទី២៖
រោងចក្រផលិតបារី XYZ ជាប់ពន្ធតាមរបបស្វ័យប្រកាសបានផលិតនិងផ្គត់ផ្គង់ ដល់អតិថិជនរបស់ខ្លួននូវបារី ក្នុងតម្លៃ ១០ ០០០ ដុល្លារ (តម្លៃមិនរួមបញ្ចូលអាករ លើតម្លៃបន្ថែម និងអាករបំភ្លឺសាធារណៈខ្លួនឯង)។
គណនាប្រាក់អាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈ
មូលដ្ឋានគិតអាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈ                          = ១០ ០០០ ដុល្លារ
អាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈ = ១០ ០០០ដុល្លារ x ៥%       = ៥០០ ដុល្លារ
ឃ. កាតព្វកិច្ច និងបែបបទនៃការប្រកាសបង់ពន្ធ
បុគ្គលជាប់អាករ ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចដាក់លិខិតប្រកាសសារពើពន្ធ និងបង់ប្រាក់អាករសម្រាប់បំភ្លឺសាធារណៈ ជារៀងរាល់ខែយ៉ាងយូរបំផុតត្រឹមថ្ងៃទី២០ នៃខែបន្ទាប់សម្រាប់ការដាក់លិខិតប្រកាសសារពើពន្ធផ្ទាល់ ឬយ៉ាងយូរត្រឹមថ្ងៃទី២៥ នៃខែបន្ទាប់សម្រាប់ការដាក់លិខិតប្រកាសសារពើពន្ធតាមអនឡាញ (GDT Tax Prefiling App សម្រាប់អ្នកជាប់ពន្ធតូច និង e-Filing សម្រាប់អ្នកជាប់ពន្ធមធ្យមនិងអ្នកជាប់ពន្ធធំ)។
ចំពោះការបង់ប្រាក់ពន្ធ អ្នកជាប់ពន្ធអាចបង់ប្រាក់នៅតាមបណ្តាសាខាធនាគារពាណិជ្ជដៃគូរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ឬតាមប្រព័ន្ធបង់ប្រាក់ពន្ធតាមអនឡាញ (e-Payment) សម្រាប់អ្នកជាប់ពន្ធមធ្យមនិងអ្នកជាប់ពន្ធធំ ឬ GDT Tax Prefiling App សម្រាប់អ្នកជាប់ពន្ធតូច៕